Już w pierwszych dniach po porodzie chcemy nawiązać kontakt z naszym maleństwem i najczęściej szukamy kontaktu wzrokowego. Podobnie dumny tata czy babcie zaczynają mówić do dziecka, stroić miny w nadziei, że spojrzy na nie i się uśmiechnie. Niestety na taki uśmiech trzeba poczekać, nie ze względu na to, że noworodek ma zły nastrój ale zwyczajnie jego wzrok jeszcze nie jest dostarczenie rozwinięty.

Co widzi noworodek

Już po urodzeniu nasz maluch widzi jednak nieco inaczej niż my dorośli. Noworodek jest krótkowidzem a jego wzrok potrzebuje czasu aby móc widzieć jak osoba dorosła. To, że oczy zarejestrują obraz to jedno ale mózg dziecka musi go jeszcze zinterpretować a tego uczy się wiele miesięcy. Noworodek skupia się na przedmiotach znajdujących się blisko jego wzroku a najlepiej widzi z te oddalone o 25-30 m, przy dystansie 60 cm ten obraz już staje się dla dziecka rozmyty. Możesz więc mieć pewność, że podczas karmienia piersią Twój maluch Cię widzi a jak twierdzi profesor Svein Magnussen, prowadzący badania nad wzrokiem dziecka jest w stanie także dostrzec emocje mamy – radość, smutek, złość czy zaskoczenie. Do 1 miesiąca życia dziecko widzi lepiej obiekty znajdujące się na obrzeżach, jest to tzw. widzenie peryferyjne. Jeśli pokażesz mu dwa przedmioty odróżni je pod warunkiem, że nie będą zbyt blisko siebie w przeciwnym wypadku zleją mu się w jeden obiekt. Noworodki mają także system wykrywania twarzy ze szczególną czułością nastawioną na twarz mamy. To ona jest pierwszym obiektem jaki noworodek widzi po przyjściu na świat. Już po około 4 godzinach od narodzin jest w stanie ją rozpoznać. Co ciekawe jeśli np. zasłonisz część twarzy dziecko zauważy różnicę i stanie się niespokojne. Zamiłowanie noworodków do twarzy wyraża się także w tym, że chętnie przyglądają się przedmiotom przypominającą ludzką twarz np. misiom, lalkom.

mama i dziecko patrzą się na siebie

Kolorowy świat dziecka

No właśnie jak to jest z kolorami? Czy jest sens kupować maluchowi kolorowe zabawki? Otóż na początek radzimy aby wybierać wyraziste zestawienia kolorów, dziecko bowiem nie rozpoznaje wszystkich kolorów. Do 1. miesiąca życia najatrakcyjniejsze są zabawki kontrastowe: białe z czarnymi kropkami albo paskami czy też popularne książeczki kontrastowe. Te zabawki na pewno będą służyły dziecku do 4. miesiąca życia. Wówczas dziecko rozpoznaje już pełną paletę barw łącznie z odcieniami szarości czy pastelami.

mama i dziecko kolorowa zabawka

Etapy rozwoju widzenia dziecka w pigułce

Jeśli jesteś młodą mamą lub przygotowujesz się do porodu z pewnością chciałabyś wiedzieć jak będzie się rozwijać wzrok twojego malucha i kiedy powinnaś być zaniepokojona. Poniżej krótka ściąga:

W 1. miesiącu życia noworodek zaczyna zwracać uwagę na źródło światła i odwracać głowę w jego kierunku. Około sześciotygodniowe niemowlę dostrzega przedmioty ustawione na wprost jego oczu a pod koniec 2. miesiąca życia może już wodzić za nimi oczami początkowo w niewielkim zakresie a pod koniec 3. miesiąca życia już w pełnym. Również w 3 pierwszych miesiącach życia u niemowlaka może pojawiać się czasowe zezowanie zwłaszcza podczas próby patrzenia na przedmioty. Około 6-8. tygodnia życia dziecko zaczyna rozpoznawać rodziców i bliskie osoby, nawiązuje z nimi kontakt wzrokowy, reaguje na ich widok uśmiechem czy machaniem rączkami. Od 3. miesiąca życia maluch ma już swoje preferencje na co chce patrzeć – wybiera wówczas proste czarno-białe figury geometryczne, przedmioty poruszające się, twarze osób, z którymi przebywa, ogląda także swoje rączki, interesuje się zwłaszcza ich ruchem dlatego często przybliża je i oddala od oczu. Jest to bardzo ważny etap w rozwoju widzenia i uświadomienia sobie przestrzeni. Między 3 a 6 miesiącem życia niemowlę zaczyna wyciągać rączki w kierunku wiszących przedmiotów, próbując je chwycić. Gdy dziecko ma ok. pół roku zaczyna już odróżniać osoby znane od nieznanych a między 7-9. miesiącem życia wykazuje nieufność w stosunku do obcych i może reagować płaczem na nieobecność mamy (tzw. lęk separacyjny). W 7.-10. miesiącu życia niemowlę potrzebuje nowych kolorowych przedmiotów, gdyż szybko przenosi uwagę z jednego obiektu na drugi – uczy się je chwytać, wykazuje także zainteresowanie zabawkami będącymi w ruchu lub oddalonymi o kilka metrów, ćwicząc w ten sposób widzenie na odległość. W okresie tym zaczyna się także interesować obrazkami w książkach i dostrzegać nawet bardzo małe przedmioty. Do 1 roku życia niemowlę dokładnie zna twarze osób i potrafi odróżnić emocje (radość, smutek, złość, strach).

Co powinno Cię zaniepokoić

Aby sprawdzić czy Twój maluch widzi możesz wziąć je na ręce albo nachylić się nad nim tak aby mogło dojrzeć Twoją twarz i zaczęło Ci się przyglądać. Jeśli noworodek jest pojedzony i wyspany weź go na ręce i gdy zacznie Ci się przyglądać otwórz usta. Rób to bardzo powoli i powtarzaj długo – maluch potrzebuje czasu aby zrobić to samo. Trzecim sposobem jest wzięcie czerwonego przedmiotu np. piłki i pokazanie jej dziecku z tej samej odległości co Twoja twarz. Jeśli dziecko przeniesie wzrok na czerwony obiekt przesuń go powoli w bok wówczas zobaczysz czy maluch wodzi za nim wzrokiem. Zaniepokoić Cię powinno jeśli w 3. miesiącu życia Twoje dziecko nie nawiązuje kontaktu wzrokowego z Tobą, nie reaguje na Ciebie uśmiechem czy machaniem rączkami. Jeśli stale zezuje zwłaszcza po ukończeniu 3. miesiąca życia, ma niesymetryczne gałki oczne, żółty lub żółtobiały odblask źrenicy oraz gdy są one nierówne lub poszerzone. Niepokojącym objawem jest również to jeśli maluch sięga bądź chwyta przedmioty na wprost, a nie po łuku i/lub zbliża je tylko do jednego oka. Objawy te mogą świadczyć o nieprawidłowym widzeniu i powinnaś skonsultować je  lekarzem.